De meeste Web 2.0-sites maken gebruik van tagging. Op weblogs zie je vaak een tagcloud (trefwoordenwolk) die toont welke onderwerpen het meest populair zijn. Google is ook gevoelig voor tags. Zo wordt het effect van vindbaarheidsverbetering door tags nog versterkt.

Ook steeds meer culturele organisaties zetten tagging in om hun materiaal beter te ontsluiten te maken. Vaak gebruiken ze een spelvorm om gebruikers te verleiden om tags toe te voegen. Zo heeft het Brooklyn Museum in New York het spel Tag you’re it! ontwikkeld. Iedereen mag meedoen om de catalogus te voorzien van tags. Gebruikers die trefwoorden toevoegen worden beloond met leuke filmpjes en maken deel uit van een competitie. Je ziet telkens een ‘tag-o-meter’ die aangeeft hoeveel tags je nog moet toevoegen om de volgende deelnemer in te halen.

Samen taggen wordt ook wel social tagging genoemd. Er is een Nederlandse site die inspeelt op de behoefte van mensen om iets bij te dragen aan een groter geheel. Op de site Ikweetwatditis.nl roepen erfgoedinstellingen bezoekers op om tags toe te kennen aan onbekende objecten in hun collectie. De site is een initiatief van het Universiteitsmuseum Utrecht, Museon, Naturalis, het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid, het Telematica Instituut en de Hogeschool Utrecht.

Het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid is ook bezig om een tagging spel te ontwikkelen voor video’s. Het is de bedoeling dat internetgebruikers op een speelse manier trefwoorden aan audiovisueel archiefmateriaal toevoegen zodat de video’s op een betere manier ontsloten worden.

Taggen is niet alleen nuttig voor een betere vindbaarheid van content. De praktijk van het toevoegen van trefwoorden versterkt ook de publieksparticipatie en het community-gevoel. Soms werken community’s mee met proeven die het nut van tagging moeten aantonen. Het Telematica Instituut deed samen met de Nederlandse Publieke Omroep en uitgeverij Wegener onderzoek naar de manier waarop gebruikers foto’s, filmpjes en artikelen kunnen voorzien van tags. De pilotgroep werd gevormd door leden van de actieve online Boer zoekt Vrouw-community, die is ontstaan door het tv-programma van de KRO.

Achtergrondinformatie

Deze presentatie biedt inzicht in de manier waarop tags gebruikers kunnen helpen bij het vinden van materiaal:

Opdracht

1. Log in bij een van de reeds besproken sites in de cursus (Flickr, Last.fm, Delicious, Ikweetwatditis.nl, Brooklyn Museum tagging spel) of kies zelf een site waar taggen mogelijk is.

2. Voeg enkele tags toe aan foto’s, songs, bookmarks of kunstwerken.

3. Zoek of klik op een tag die je aanspreekt en kijk wat er te vinden is op een site.

4. Als je op je eigen weblog nog geen tags bij je berichten hebt toegevoegd, doe het dan nu.

5. Doe verslag op je weblog en probeer te beschrijven hoe tagging de collectie van jouw instelling beter vindbaar kan maken.

Extra: als je je verder wilt verdiepen in het nut van tagging voor archiefinstellingen kun je het boek Tagging: People-powered Metadata for the Social Web (2008) van Gene Smith lezen. Gene Smith, een Canadese informatiesystemen architect, legt heel duidelijk uit wat je allemaal met tagging kunt doen.

(Foto van Zach Klein)

Weblogs zijn veelzijdig en laagdrempelig. Ze vervullen verschillende functies tegelijk. Via een weblog kun je kennis delen (in berichten en via het reactiepaneel), contacten leggen met bezoekers, nieuws publiceren, de aandacht vestigen op bijzondere aanwinsten, tentoonstellingen, oproepen plaatsen enz. Zodra je gaat bloggen ga je ook deel uitmaken van een netwerk van gelijkgestemde bloggers Wederzijds linken levert vaak verdieping en nieuwe bezoekers op. Een goed bijgehouden weblog vergroot ook de vindbaarheid van een organisatie via Google en andere zoekmachines.

In Nederland zijn steeds meer musea met een eigen weblog. Enkele voorbeelden zijn het weblog van Nationaal Psychiatriemuseum Het Dolhuys en het weblog van het Amsterdams Historisch Museum. Het Van Gogh Museum houdt onder de naam Slaapkamergeheimen een weblog bij over de restauratie van het schilderij De slaapkamer. De educatie afdeling van Museum Boijmans van Beuningen is druk bezig met allerlei nieuwe plannen en brengt hierover een verslag uit op het Nieuwe Educatie blog.

Een lezenswaardige Engelstalige museumweblog is dat van het Brooklyn Museum. Daarnaast zijn er een paar lezenswaardige weblogs over museum 2.0-ontwikkelingen zoals fresh + new(er) van Seb Chan van het Powerhouse Museum in Australië en Museum 2.0 van interactiedeskundige Nina Simon uit de Verenigde Staten.

Achtergrondinformatie:

Het weblog als buitenboordbrein (Lilia Efimova in InformatieProfessional, januari 2010)

Het nieuwe netwerken via weblogs (Lilia Efimova in InformatieProfessional, februari 2010)

Opdracht

1. Neem een kijkje op de genoemde weblogs. Lees enkele berichten, blader door het archief, zoek naar een onderwerp dat je interesseert en stuur een bericht dat je goedt vindt door naar een collega die ook deze cursus volgt.
2. Denk na over wat een weblog zou kunnen toevoegen aan je eigen organisatie. Als je denkt dat een weblog onmisbaar is voor jouw museum bewijs dan je gelijk door op je eigen weblog een interessante blogposting te schrijven die thuishoort op een organisatieweblog. Als je denkt dat een weblog niets voor jullie organisatie is, mag je dat beargumenteren op je weblog.
3. Bedenk wat er binnen jouw organisatie nodig is om een weblog te beginnen en schrijf daarover op je eigen weblog.

Extra: neem een kijkje op de wiki over bibliotheekweblogs, in het bijzonder bij de categorie Blogs van bibliotheken, organisaties en opleidingen, en verbaas je over de enorme rijkdom van de Nederlandstalige biblioblogosfeer. Schrijf op je weblog iets over het verschil tussen het Netvibes Universum van Christian met archiefblogs en de wiki over biblioblogs. Als je zin hebt in een uitstapje naar het buitenland kun je het Harry Pinter Archive Blog van de British Library bekijken. Dit thematische weblog is speciaal opgezet om het catalogiseren van het pas verworven archief van de toneelschrijver Harold Pinter te beschrijven.

(Foto van Adrian Lansdown)