Naast de creative commons heb je op internet ook Wikimedia Commons en Flickr the Commons. Omdat er wel eens verwarring bestaat over de  verschillende commons-projecten, die gemeen hebben dat ze het delen van content en erfgoed willen bevorderen, zetten we ze even op een rijtje:

1. Creative commons
   Alternatieve vorm van auteursrecht.
   www.creativecommons.nl
2. Wikimedia Commons
   Een beeldbank met vrij te gebruiken foto’s.
   http://commons.wikimedia.org
3. Flickr the Commons
   De erfgoedafdeling van de fotosite Flickr (eigendom van internetbedrijf Yahoo).
   www.flickr.com/commons

Wikimedia Commons en creative commons geven makers de mogelijkheid om hun auteursrecht te delen met derden. Je kunt zelf bepalen op welke manieren anderen jouw werk mogen gebruiken. Bij Flickr the Commons is het belangrijk dat op de foto’s die musea, archieven en bibliotheken daar publiceren geen auteursrecht meer berust. We gaan verder in dit Ding niet in op de juridische aspecten van de verschillende commons-sites. We richten ons in dit Ding op de voordelen die het delen van materiaal met zich mee kan brengen. De afgelopen jaren hebben verschillende culturele organisaties die meedoen aan één (of verschillende) commons-projecten gemerkt dat delen iets oplevert. Dat kan bijvoorbeeld een groter bereik zijn, meer belangstelling voor oude foto’s, nieuwe contacten of nieuwe informatie over de eigen collectie. Drie case studies maken duidelijk dat delen verrijkt.

1. Wikipedia Loves Art
   De encyclopedie Wikipedia, wereldwijd één van de meest geraadpleegde sites, heeft een tekort aan vrij te gebruiken beeldmateriaal op het gebied van geschiedenis en kunst. Om iets aan dat probleem te doen besloot een aantal Amerikaanse en Britse musea en andere erfgoedinstellingen (waaronder het Museum of Modern Art (MoMA), het Brooklyn Museum en het V&A) om in samenwerking met de Wikipedia-gemeenschap thematische fotowedstrijden te organiseren. De foto’s waren bedoeld als illustratiemateriaal bij artikelen op Wikipedia. Zo werd het project Wikipedia Loves Art geboren.
   Afgesproken werd dat de foto’s op Flickr geplaatst zouden worden en later ook in de databank van Wikimedia Commons geïmporteerd zouden worden. De (amateur)fotografen die meededen, gingen ermee akkoord dat hun foto’s werden voorzien van een creative commons-licentie. Die licentie zorgt ervoor dat auteurs die aan Wikipedia werken en anderen de foto’s mogen hergebruiken. Binnen een maand waren er ongeveer 5.000 bruikbare foto’s gemaakt. In juni gaat in Nederland een soortgelijk project van start onder de naam wiki loves art/NL (zie hier voor een achtergrondartikel in pdf). Deelnemers zijn onder meer het Joods Historisch Museum, het Museum Boijmans van Beuningen en het Harlinger Aardewerk Museum.
2. Het Nationaal Archief op Flickr the Commons
   Het Nationaal Archief plaatste in oktober 2008 ongeveer 400 historische foto’s op Flickr the Commons. Binnen twee weken werden de foto’s ruim 400.000 maal bekeken en werden er honderden reacties toegevoegd. Die reacties bevatten waardevolle informatie voor het archief. De gemeenschap op Flickr begon spontaan de Nederlandse bijschriften en metadata te vertalen zodat de foto’s ook voor mensen uit andere landen interessant zouden worden.
3. Het Powerhouse Museum en de commons
   Het Powerhouse Museum in Sydney is ongeveer een jaar actief op Flickr the Commons. De ruim 1.170 gepubliceerde foto’s zijn in die periode ruim 770.000 keer bekeken. Een deel van de collectie stond ook al op de website van het museum. Daar trokken de foto’s slechts 37.000 bezoekers. De verkoop van historische foto’s lijkt sinds het gratis beschikbaar stellen op Flickr zelfs toe te nemen. Door aanwezig te zijn op Flickr the Commons is het bereik van de foto’s vergroot wat de vraag doet toenemen. (Het Duitse Bundesarchiv heeft onlangs 100.000 foto’s beschikbaar gesteld op Wikimedia Commons en merkt als neveneffect dat de medewerkers minder tijd kwijt zijn aan informatieverzoeken omdat mensen zelf veel kunnen opzoeken.)
   Het Powerhouse Museum is zo enthousiast geraakt door het idee van delen dat het museum de collectie documentatie nu online heeft gezet onder een creative commons-licentie. Het museum speelde al langer met het idee om dit te doen, een bezoek van enkele leden van de Australische Wikipedia-gemeenschap gaf de definitieve doorslag voor de beslissing. De meeste bezoekers aan de Powerhouse-website zijn namelijk afkomstig van Wikipedia. Om die reden wil het Powerhouse Museum ook bijdragen aan de inhoud van Wikipedia, wat door het beschikbaar stellen van werk onder een creative commons-licentie mogelijk wordt.

Achtergrondinformatie
Verschillende musea en erfgoedinstellingen hebben presentaties, evalaties en weblogberichten gepubliceerd over hun deelname aan de verschillende commons-projecten.

Presentatie van Judith Moortgat over het Nationaal Archief op Flickr the Commons: