musea aan de slag met web 2.0
Random header image... Refresh for more!

Ding 20: mash-ups

door yola & marie-josé

making mashed potatoes van sweetbeetandgreenbean op flickr Het web is veranderd doordat gebruikers nu zelf veel informatie produceren – maar dat is niet het hele verhaal. In de onafzienbare oceaan aan gegevens, tekst, plaatjes, (bewegend) beeld die we samen produceren zouden we al bloggend en taggend verdrinken als de stromen niet gestuurd werden: door te bevragen, te filteren, en te combineren. Eén van de spannendste kenmerken van het nieuwe web is dat we alles wat op zichzelf al handig of leuk is ook weer aan elkaar kunnen knopen, om precies die informatie te genereren die van pas komt. In dit Ding kijken we naar verschillende manieren om gegevens van de ene plek op het web op een andere te (her)gebruiken.

Eerlijk zullen we alles delen…

Hergebruik en delen zijn centrale concepten op het nieuwe web. Het begrip ‘delen’ (share) staat op elke site met Web 2.0 trekjes. Dat ‘delen’ via die knopjes is bijna altijd een soort attenderen: je stuurt iemand een mailtje met een link naar een goede film, je zet een fotootje met een link op je Hyves pagina.

Het echte grote delen gebeurt achter de schermen, als geautomatiseerde systemen data van elkaar gebruiken en verbanden leggen tussen hun bestanden. Dan ontstaan er voortdurend bijgewerkte stromen van alle mogelijke combinaties van gegevens, die zelf vaak óók weer gecombineerd kunnen worden met iets anders. Combinaties van verschillende datastromen worden mash-ups genoemd. Een bekend voorbeeld van een mash-up zijn de schilderijen van het Museo Nacional del Prado in Madrid op Google Earth (www.google.nl/intl/nl/landing/prado). Veertien werken van onder anderen Diego Velázquez, Peter Paul Rubens en Francisco de Goya zijn tot in het kleinste detail gefotografeerd en te bezoeken via het gratis programma Google Earth. Bezoekers kunnen tot in het kleinste detail inzoomen op de schilderijen.

Bekend terrein

Technisch? overweldigend? vaag? zeker! – maar ook vertrouwd: iedereen die af en toe iets opzoekt op het web kent de kaartjes die je overal te zien krijgt. Die kaartjes zijn niet van de site waar je ze ziet staan, maar komen (meestal) van Google Maps. De website legt via adresgegevens een koppeling tussen bepaalde informatie en de kaart. Die combinatie gegevens-plus-kaartjes is misschien wel het meest verbreide type mash-up: een toepassing waarbij gegevens uit meerdere bronnen gecombineerd worden tot een nieuw geheel. Kijk maar naar een ander vertrouwd voorbeeld: de Brandgrens navigator (niet de hele site, speciaal de navigator).

Voor de online telefoongids combineert de KPN telefoongegevens met kaartjes, huizensites als Funda en Jaap voegen bij ‘hun’ gegevens over huizen (die makelaars aanleveren) niet alleen Google kaartjes maar ook data over de buurt van het CBS (type huishouden, inkomens, autochtoon/allochtoon(!), auto’s). Om zo’n site te maken hoef je zelf geen gegevens te ‘hebben’: als je er maar toegang toe hebt, kun je de verschillende bronnen bevragen en de resultaten samenvoegen. De specifieke combinatie van gegevens maakt zo’n site uniek.

Ook vergelijkingssites als Kelkoo of sites voor vliegtickets zijn mash-ups. Zij schuimen het web af op zoek naar relevante gegevens, bijvoorbeeld over reizen bij allerlei vliegmaatschappijen. Die gegevens ‘schrapen’ ze van allerlei sites bij elkaar en bieden ze gesorteerd aan. Zelf hoeven ze niks bij te houden, de gegevens worden vanzelf steeds ververst en bieden een net overzicht van alles wat er te koop is.

Kijken maar niet aankomen

Hoe krijg je nou gegevens van Google, Twitter of Flickr of het CBS gecombineerd met je eigen data tot een mash-up? Want zij geven je natuurlijk niet echt toegang tot hun databases, daar zijn ze veel te zuinig op. Vaak gaat dat met een API (Application programming interface): een API vertelt het ene programma hoe het kan communiceren met het andere. Twitter, Google en Flickr stellen die API’s beschikbaar, zodat je hun gegevens kunt gebruiken in jouw toepassing. (Leestip: De 100.000 bastaardkinderen van Twitter van Erwin Blom.)

De widgets (of ‘gadgets’ bij Blogger) die je op allerlei sites tegenkomt doen dat in miniatuur. Het zijn een soort mini-programmaatjes die een klein brokje informatie laten zien uit een heel groot bestand. (Er zijn ook desktopwidgets, bijvoorbeeld voor een kalender of weerbericht, die je ergens op je bureaublad kunt plakken.)

Ook met RSS-feeds kun je op grote schaal gegevens uit verschillende bronnen combineren. Als je met feeds data van een aantal sites naar je toehaalt, kun je ze filteren, ordenen en combineren met andere gegevens- van jezelf of van andere feeds.

De site www.whatshappeninglondon.com is een voorbeeld van een simpele mas-hup waarbij je precies kunt zien waar de informatie vandaan komt. Ook belangrijk om je te realiseren: deze site onderhoudt zichzelf want wordt gevoed door anderen. Als je Londen gaat bezoeken is er trouwens een mooie mash-up voor het openbaar vervoer [tubejp.co.uk], met alles fantastisch geïntegreerd tot één toepassing.

Actueel is de Icelandic Volcano Tweets mash-up, die tweets (Twitterberichten) over vertragingen op de kaart zet. De vliegtuigspotsite Radar Virtuel heeft de aswolk van de IJslandse vulkaan over een kaart heen gelegd.

Open data

Gegevens die erfgoedinstellingen beheren kunnen ook onderdeel zijn van een mash-up. Die hoeven ze niet zelf te bouwen, ze kunnen derden de gelegenheid geven hun gegevens samen te brengen met anderen om zo iets nieuws te maken. Het lijkt misschien eng als anderen iets met jouw gegevens gaan doen, maar het mooie van API’s en RSS is ze gebruikmaken van de enige echte dataset die je zelf blijft beheren. Anderen kunnen selecteren en combineren, maar ze kunnen niet aan de gegevens komen.

Er zijn nu musea die de poorten naar hun catalogus open zetten: het Museum of London heeft een API gelanceerd (zie het verhaal op hun blog The working life of Museum of London), net als het Science Museum ( voor de liefhebbers een vrij technisch interview ) en het Victoria and Albert ( -maar kijk vooral meteen ook even hoe zij hun collectiecatalogus presenteren). Het Powerhouse Museum en Brooklyn Museum, bekende Web 2.0-voor-musea-pioniers, hebben ze ook. Op de Powerhouse pagina zie je zelfs een knop ‘download data’ -dat gaat nog een stap verder dan ‘kijken en niet aankomen’.

Voor gebruikers zijn API’s en open data overigens niet boeiend, die moeten wachten tot er iemand komt die er wat moois van maakt, door een site te bouwen die informatie op een creatieve manier samenbrengt.

Maar genoeg theorie! Nu spelen op het web met mash-ups en widgets. Omdat met name kaarten zich zo goed lenen voor creatieve combinaties, gaan we vooral daar naar kijken. Maar als je erop gaat letten zul je overal mash-ups en widgets zien. Want alle toepassingen op het web worden steeds meer gemixt en vermengd.

Opdracht

1. Er zijn verschillende projecten waar historische kaarten worden gecombineerd met Google Maps. Bekijk één van deze drie:

2. De grote fotosites doen ook het nodige met kaarten. Kijk bijvoorbeeld eens naar deze foto op Flickr. Rechts onderaan zie je onder ‘additional information’ staan “taken in Water-stad, Rotterdam (map)” . Als je op ‘map’ klikt zie je de foto op een kaart. Onderaan kun je klikken om foto’s in de buurt te zien. Dat kan omdat fotografen de foto zelf op een kaart hebben gezet.

Hoe doe je dat? Als je inlogt bij Flickr (mail ons voor de accountnaam en het wachtwoord) en naar de fotostream van 23 dingen voor musea gaat, zie je rechts onderaan een regeltje ‘add to your map’ -tenzij iemand dat al gedaan heeft natuurlijk, dan zie je een link naar de kaart.

3. Bij Picasa kun je ook foto’s op de kaart zetten. Daar hebben ze er een spel aan verbonden ‘Waar ter wereld‘ (rechtsonder). Probeer maar eens een paar foto’s.

4. Het Nationaal Archief doet iets soortgelijks met foto’s uit 1914-1919 met Map-it.

5. Deze toepassing met monumenten en landgoederen van de National Trust laat je gebouwen bekijken tot op het niveau van streetview.

6. Hier nog wat grappige toepassingen met foto’s en/of kaarten. Bekijk er tenminste twee.

7. Doe verslag op je blog en vertel ons over jouw favoriete mash-up.

(Foto making mashed potatoes van sweetbeetandgreenbean op Flickr)

0 reacties

Er zijn nog geen reacties...

Je kunt reageren.